Κυριακή, 6 Ιουνίου 2010

To vegan or not to vegan?

Τελευταία η υιοθέτηση της χορτοφαγίας μου κίνησε λιγάκι την περιέργεια, διότι έχω συνδέσει την κατανάλωση κρέατος με τα delivery, τα σουβλάκια και την υπερβολή του Έλληνα. Γευστικά το κρέας μπορεί να μου αρέσει αλλά ποτέ δεν είναι κάτι που αποζητώ, όπως τα γλυκά!

Ο Ιπποκράτης είχε πει τον 5ο αιώνα: Για δύο λόγους γίνεται κάποιος χορτοφάγος α)για λόγους υγείας και β)για λόγους ηθικής. 
Στις μέρες μας με τα παγκόσμια οικολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πλανήτης προστίθεται και ο 3ος λόγος: λόγοι περιβαλλοντικοί. Η χορτοφαγία είναι μία διατροφική συμπεριφορά, στάση ζωής για πολλούς ανθρώπους, που βασίζεται σε θρησκευτικές, κοινωνικές, ηθικές, περιβαλλοντικές αλλά και διατροφικές πεποιθήσεις. Οι απόψεις διίστανται όσον αφορά τα οφέλη της χορτοφαγίας. 

Η λέξη χορτοφάγος υποδηλώνει πολλά διαφορετικά διατροφικά πρότυπα. Κάποιοι από τους σημαντικότερους τύπους χορτοφαγικής δίαιτας περιλαμβάνουν: 




  • Ωο-χορτοφαγία: Κατανάλωση αυγών, αποκλεισμός κρέατος και γαλακτοκομικών
  • Ωο-λακτο-χορτοφαγία: Κατανάλωση αυγών και γαλακτοκομικών, ο ποιο κοινός τύπος στον δυτικό κόσμο
  • Λακτο-χορτοφαγία: κατανάλωση γαλακτοκομικών, αποκλεισμός κρέατος και αυγών
  • Αυστηρή χορτοφαγία (veganism): Αποκλεισμός κρέατος και όλων των ζωικών προϊόντων.
  • Φρουτοφαγία: Κατανάλωση μόνο φρούτων, ξηρών καρπών και σπόρων, οι οποίοι συλλέγονται χωρίς να προκληθεί βλάβη στα φυτά, ή μόνο όταν αυτοί έχουν "πέσει" από τα φυτά.
  • Ημι-χορτοφαγία: Κατανάλωση κάποιων τύπων κρέατος, όπως τα πουλερικά και ψάρια.
Αποτέλεσμα της χορτοφαγίας, όταν αυτή δε βασίζεται σε κάποιους κανόνες είναι  διάφορες διατροφικές ελλείψεις, συχνότερες από τις οποίες είναι οι παρακάτω:
  • Έλλειψη πρωτεΐνης. Η πρόσληψη επαρκών ποσοτήτων πρωτεΐνης είναι δύσκολη για τους χορτοφάγους, ειδικά όταν αποκλείονται γαλακτοκομικά και αυγά.
  • Έλλειψη ω-3 λιπαρών οξέων. Δίαιτες που δεν περιλαμβάνουν ψάρια, αυγά και φυτά της θάλασσας υπολείπονται σε πολυακόρεστα ω-3 λιπαρά οξέα, απαραίτητα μεταξύ άλλων για το καρδιαγγειακό σύστημα αλλά και τον εγκέφαλο. Για τους αυστηρά χορτοφάγους συστήνεται η συμπληρωματική χορήγηση συμπληρωμάτων ή εμπλουτισμένων τροφίμων με ω-3.
  • Έλλειψη ασβεστίου και βιταμίνης D. Όσον αφορά το ασβέστιο, ο αποκλεισμός των γαλακτοκομικών, πολύ εύκολα οδηγεί σε έλλειψη ενώ για τη βιταμίνη D, έλλειψη προκύπτει ειδικότερα τους χειμωνιάτικους μήνες και για τους αυστηρά χορτοφάγους. Αποτέλεσμα αυτών είναι η εμφάνιση οστεοπόρωσης.
  • Έλλειψη σιδήρου. Η κατανάλωση πηγών αιμικού, απορροφήσιμου σιδήρου, όπως το κόκκινο κρέας, είναι περιορισμένη. Η αυξημένη κατανάλωση βιταμίνης C όμως, που ενισχύει την απορρόφηση φυτικής προέλευσης σιδήρου ευνοεί την ισορροπία. 
  • Έλλειψη βιταμίνης Β12. Οι vegans, ειδικότερα, συχνά αντιμετωπίζουν ανεπάρκεια B12 και αυξημένο κίνδυνο για εμφάνιση αναιμίας, καρδιαγγειακών νοσημάτων, οστεοπορωτικών καταγμάτων καθώς και νευρολογικών και ψυχιατρικών συμπτωμάτων.
  • Έλλειψη ψευδαργύρου. Το φυτικό οξύ που υπάρχει σε πολλά φυτικά προϊόντα δεσμεύει τον ψευδάργυρο, μειώνοντας τη βιοδιαθεσιμότητά του.
Αποδεδειγμένα, ο άνθρωπος είναι παμφάγο ον, δηλαδή προγραμματισμένος να καταναλώνει ζωικά αλλά και φυτικά προϊόντα. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής που χαρακτηρίζεται από συχνή κατανάλωση κόκκινου κρέατος σε συνδυασμό με μειωμένη κατανάλωση φρέσκων φρούτων, λαχανικών και προϊόντων ολικής άλεσης έχει αρνητική επίπτωση στην υγεία και γεννά πολλά προβλήματα όπως η παχυσαρκία και το μεταβολικό σύνδρομο (αυξημένη χοληστερόλη, μειωμένη HDL χοληστερόλη, υψηλά επίπεδα τριγλυκεριδίων, υπέρταση και αυξημένη περιφέρεια μέσης). 

Μία σοφά σχεδιασμένη χορτοφαγική δίαιτα, όμως, μπορεί να είναι πλήρης και έχει ποικίλα οφέλη. Μελέτες έχουν δείξει ότι τα ποσοστά παχυσαρκίας, καρδιαγγειακών νοσημάτων, σακχαρώδους διαβήτη και κάποιων μορφών καρκίνου είναι χαμηλότερα σε χορτοφάγους. Φρέσκα φρούτα, λαχανικά, ξηροί καρποί, ολικής άλεση δημητριακά και όσπρια μονοπωλούν στο χορτοφαγικό μενού και μπορούν να είναι το εισιτήριο για ένα υγείες σώμα. Πηγές πρωτεΐνης είναι εκτός από τα αυγά και τα γαλακτοκομικά, τα όσπρια, οι ξηροί καρποί, η σόγια, η βρώμη, το κινόα. Τα διατροφικά συμπληρώματα μπορούν να αναπληρώσουν τις ελλιπείς προσλήψεις κάποιων συστατικών, όταν η δίαιτα δεν μπορεί να είναι επαρκείς. Η ποικιλία στην κατανάλωση τροφίμων και η διάθεση για πειραματισμό μπορούν να εγγυηθούν μία πλήρη και ευεργετική για τον οργανισμό δίαιτα. 

Η μετάβαση στη χορτοφαγία όμως δεν είναι υπόθεση μιας μέρας. Στον οργανισμό δεν αρέσουν οι απότομες αλλαγές. Το καλύτερο είναι να του δώσουμε το χρόνο να προσαρμοστεί με σταδιακή μείωση των μη χορτοφαγικών γευμάτων, από 5 την εβδομάδα σε 4, μετά από 2 μήνες σε 3, μετά από 2 ακόμα μήνες σε 2 και τελικά σε 1 την εβδομάδα. Αν αυτό τηρηθεί για 4-5 μήνες, το βήμα για τη χορτοφαγία είναι εύκολο. 




Ίδια θετικά αποτελέσματα όμως μπορεί να έχει και μια σωστά σχεδιασμένη, μη χορτοφαγική δίαιτα, βασισμένη στην κατανάλωση φυτικής προέλευση τροφίμων που περιέχει όμως και περιορισμένες ποσότητες κρέατος και ζωικών προϊόντων.  Τώρα το αν θα ασπαστώ τη χορτοφαγία είναι μάλλον αμφίβολο γιατί μου φαίνεται λίγο προσποιητό να αποκλείσω το κρεατάκι που μέχρι χτες μοσχοέτρωγα. Το έναυσμα για την υιοθέτηση της χορτοφαγίας θα έπρεπε να είναι περισσότερο θέμα ιδεολογίας και πεποιθήσεων, και λιγότερα τα οφέλη της στην υγεία, διότι αυτός που θέλει να προσέξει τη διατροφή του θα το κάνει με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. 

Κάποια sites και blogs για τη χορτοφαγία είναι τα: 




5 σχόλια:

  1. Πολύ καλή δουλειά!!! Σαν να διάβασα εγκυκλοπαίδεια είναι άντε καλημέρα και καλή εβδομάδα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Πολύ καλό άρθρο ! τεκμηριωμένο και καλογραμμένο. Παρουσιάζει όλες τις απόψεις

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Πολύ καλά όλα τα άρθρα σου. Χαίρομαι πολύ που με βρήκες και μου έδωσες την ευκαιρία να σε βρω κ εγώ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Πολύ ωραία ανάρτηση και πάνω που είμαι στην αλλαγή.Εγώ ανήκω στους "ημι" για "ηθικούς" λόγους προσπαθώ να μην καταναλώνω κρέας θηλαστικών κυρίως, (αρνί-μοσχάρι-χοιρινό-κατσίκι κ.α.) δεν τα έχω κόψει εντελώς αλλά πλέον είναι πολύ αραιά στην διατροφή μου.
    Πολύ ωραίος και ο τίτλος του blog πρωτότυπος.Καλώς βρεθήκαμε λοιπόν,θα τα λέμε!
    Καλό βράδυ!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Σας ευχαριστώ πολύ! :))
    Χαίρομαι πολύ που σας αρέσει!
    Χαίρομαι γιατί μαθαίνω και γω πολλά πράγματα!
    Απορίες και θέματα για συζήτηση καλοδεχούμενες!

    Τα λέμε λοιπόν..

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...