Δευτέρα, 9 Ιανουαρίου 2012

Είναι λειτουργικά. Είναι και υγιεινά;


Διάδρομος 2: Νερό με βιταμίνες, για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος. Δίπλα: Χυμός με ω-3 για την υγεία της καρδιάς. Διάδρομος 4: Προβιοτικό γιαούρτι που βοηθά στη λειτουργία του πεπτικού συστήματος και μαργαρίνη που ενισχύει τη νοητική λειτουργία. Λίγο πιο πέρα, μπισκότα χωρίς πρόσθετη ζάχαρη για όσους θέλουν να χάσουν βάρος. Τυριά που μειώνουν την χοληστερόλη, αλλαντικά χωρίς ζωικά λιπαρά, γλυκά χωρίς ζάχαρη.  Αν προχωρήσεις λιγάκι ακόμα στους διαδρόμους του σουπερ-μάρκετ, μπορεί να αρχίσεις να πιστεύεις σε θαύματα!


Υπάρχει τόσο μεγάλη ποικιλία τροφίμων με διαφορετικές ιδιότητες για την υγεία μας και διαφορετικούς ισχυρισμούς. Το ερώτημα είναι: Όλα αυτά μας κάνουν αλήθεια πιο υγιείς ή πρόκειται απλά για παιχνίδια του marketing;

Όταν μιλάμε για λειτουργικά τρόφιμα, αναφερόμαστε σε τρόφιμα, συνήθως εμπλουτισμένα με κάποιο συστατικό, που επιδρούν ευεργετικά σε μία ή περισσότερες λειτουργίες του οργανισμού. Τα λειτουργικά τρόφιμα δεν διαφέρουν πολύ στη γεύση, το άρωμα ή την όψη με τα αντίστοιχα συμβατικά.


H νομοθεσία για τα λειτουργικά τρόφιμα αναφέρει πως κανένας ισχυρισμός δεν πρέπει να είναι παραπλανητικός και πως η δράση κάθε «ενεργής» ουσίας θα πρέπει να τεκμηριώνεται  επιστημονικά. Επίσης, πρέπει να αποδεικνύεται πως η ουσία απορροφάται στον οργανισμό και πως φτάνει στο σημείο «στόχο».

Τελευταία, τη θέση των «φυσικών», «βιολογικών», «μη επεξεργασμένων» προϊόντων έχουν πάρει τα λειτουργικά τρόφιμα, τα οποία επιφέρουν τεράστιο κέρδος στη βιομηχανία τροφίμων. Αλλά καθώς οι πωλήσεις πετούν στα ύψη, τα ινστιτούτα καταναλωτών ανά τον κόσμο αμφιβάλλουν για το αν τα τρόφιμα αυτά, που κραυγάζουν το πόσο καλά είναι για τον οργανισμό, είναι στην ουσία πιο υγιεινά από τα αντίστοιχα συμβατικά.

Ο Marion Nestle, καθηγητής διατροφής, επιστήμης τροφίμων και Δημόσιας Υγείας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης αναφέρει: «Τα λειτουργικά τρόφιμα δεν αφορούν τη διατροφή, αλλά το marketing»
Και για να καταλάβουμε τα λόγια αυτά, αρκεί να διαβάσουμε τη συσκευασία από ένα τρόφιμο-θαύμα. Ας πάρουμε για παράδειγμα τα μπισκότα digestive, που ισχυρίζονται να έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και ας τα συγκρίνουμε με τα αντίστοιχα χωρίς ζάχαρη: Ένα μπισκότο digestive προσδίδει 70kcal, και το αντίστοιχο χωρίς ζάχαρη 60kcal (διαφορά 10 ολόκληρων θερμίδων!). 100γρ μπισκότων περιέχει 4 γρ φυτικών ινών. Με άλλα λόγια, πρέπει να φας ½ πακέτο και να πάρεις 500kcal για να πάρεις 4 γραμμάρια φυρικών ινών. Την ίδια ποσότητα θα προσλάβεις αν φας ένα μέτριο μήλο, που έχει μόλις 90 θερμίδες. Άρα αν χρειάζεσαι φυτικές ίνες, προφανώς και είναι λάθος να καταφύγεις σε μπισκότα. Τώρα ένα μπισκότο χωρίς ζάχαρη, μπορεί όντως να μην περιέχει ζάχαρη αλλά έχει μόλις 1 γραμμάριο λιγότερους υδατάνθρακες από το άλλο μπισκότο (ποσότητα αμελητέα) ενώ ταυτόχρονα περιέχει τεχνητά γλυκαντικά ώστε να έχει αποδεκτή γεύση.

Και το παράδειγμα αυτό επαναλαμβάνεται σε πολλά τρόφιμα τα οποία παρουσιάζονται ως σωτήρια αλλά στην πράξη δεν έχουν άλλη επίδραση εκτός από αυτήν στο μηνιαίο προϋπολογισμό μας. Οι ισχυρισμοί τους δεν είναι αναληθείς. Αλλά αυτό δε σημαίνει όμως πως μας κάνουν καλό.  

Όπως μάλιστα αναφέρει ο Αντώνης Καφάτος, καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης: « Στόχος είναι το κέρδος της βιομηχανίας»
«Τα λειτουργικά τρόφιμα έχουν σκοπό να χρησιμοποιήσουν τα οφέλη μιας συγκεκριμένης ουσίας για να βοηθήσουν στην προαγωγή της υγείας ή στην πρόληψη ορισμένων ασθενειών. Πολλές φορές, βέβαια, αυτό γίνεται μόνο για εμπορικούς λόγους. Η βιομηχανία, δηλαδή, προκειμένου να έχει κέρδος, παίρνει π.χ. πολυφαινόλες από τη βιομηχανία σπορελαίων και τις βάζει στις μαργαρίνες. Παίρνει, δηλαδή, δωρεάν την ουσία και παρουσιάζει το προϊόν σαν λειτουργικό. Αν και δεν είμαι 100% εναντίον των λειτουργικών τροφίμων, θεωρώ ότι μια καλή διατροφή με φυσικά προϊόντα χωρίς πρόσθετες ουσίες έχει μεγαλύτερο όφελος στην υγεία. Γιατί να παίρνει κάποιος φυτοστερόλες από εμπλουτισμένες μαργαρίνες, ενώ μπορεί να τις πάρει π.χ. από αγνό παρθένο ελαιόλαδο;»

Συμπερασματικά, η κατανάλωση τέτοιων τροφίμων μας κάνει να νιώθουμε καλύτερα με το σώμα μας, ανεξάρτητα από το τι ισχυρίζεται η συσκευασία. Ουσιαστικά καλύπτει την ανάγκη να νιώθουμε ότι φροντίζουμε τον εαυτό μας και την οικογένειά μας. Δεν υπάρχει όμως λόγος να πέφτουμε στην παγίδα της βιομηχανίας. Επειδή είναι λειτουργικό, δε σημαίνει πως είναι και καλό.



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...